Öcalan: Divê qanûn zû derkeve û berfireh be.

Sezai Temelli: Çarçoveya Qanûnê Divê Berfireh û Kapsamdar Be

Sezai Temelli, Cîgirê Serokê Gruba Partiya DEM, derbarê qanûna çarçoveyî ya ku tê payîn ku hefteya bê were Meclîsê de axivî.

Wî got ku Öcalan gotiye "Divê kapsamdar be"

Sezai Temelli, ku bi Aziz Oruç re ji Özgür Politika re axivî, got ku ew agahdar bûne ku civîna Tîma Îmraliyê ya 21'ê Tîrmehê bi Abdullah Öcalan re "civînek baş" bûye.

Temelli got: "Abdullah Öcalan diyar kiriye ku qanûna çarçoveyî divê zû derkeve û kapsamdar be. Yek ji mijarên herî bingehîn ên ku li ser hev hatine pejirandin ev e ku sazî, bi taybetî jî Meclîs, di vê pêvajoyê de destpêşxeriyek xurt bigirin û li gorî aqilê danûstandinê û pêvajoyê tevbigerin. Em jî xebatên xwe zêde dikin. Me bi Serokê Meclîsê re jî li ser van mijaran axivî."

'Kurtulmuş jî li hember komîsyonê germ e'

Temelli, ku civîna bi Serokê Meclîsê Numan Kurtulmuş re "erênî" derbas bûye, wiha got: "Me diyar kir ku ev pêvajo bi yek qanûnê re sînordar namîne, bi vê qanûnê re naqede û berdewam dike, û girîngiya parastina zemîna danûstandinê. Her wiha me tekez kir ku divê Meclîs destpêşxeriyê bigire, bi rêya komîsyonekê hem pêvajoya siyasî hem jî pêşketinên civakî li ser zemîna Meclîsê binirxîne û berpirsiyariya bicihanîna qanûnên têkildar bigire."

Temelli got ku Kurtulmuş jî li hember avakirina komîsyonê "germ" e û wî bal kişand ser girîngiya rêziknameya yekem. Temelli got: "Ev qanûna yekem, bi pênaseya me 'qanûna kok', bi gotina wan 'qanûna çarçoveyî' be. Piştî wê gelek rêzikname tên, ji ber vê yekê divê referansek xurt ava bike." Temelli parve kir ku Kurtulmuş di civînê de mînakek daye: "Heke hûn bişkoka yekem rast bişkînin, yên din jî rast tên. Heke em vê yekê bi awayekî rast bi ser bixin, dê dom jî were."

'Di destê me de ne nivîsarek heye, hate gotin ku dê di demeke kurt de were parvekirin'

Temelli, ku Kurtulmuş jî derbarê qanûna çarçoveyî de gotiye "Di civînên giravê de jî atmosferek erênî heye", wiha axivî: "Partiyên din jî li hev in ku ev qanûn heya dawiya Tîrmehê were bicihanîn. AKP jî di vê mijarê de zelal dibêje 'Erê, qanûn dê were', lê belê nebûna nivîsara qanûnê di destê me de, bê guman fikarên di vê mijarê de jî zêde dike."

Temelli got ku wan di civînê de vê yekê anîne ziman û hate gotin ku nivîsar dê di demeke kurt de were komîsyonê. Wî wiha domand: "Ew dibêjin ku hewl didin metnekî ku her kes li ser bikare li hev bike amade bikin. Wan got ku dixwazin li gorî nirxandinên ji civîna dawî ya Îmraliyê xebatê biqedînin. Hêj di destê me de metnek tune, lê hate agahdar kirin ku dê di demeke kurt de were parvekirin."

'Me hesasiyeta xwe ya li ser Öcalan gelek caran ragihand'

Derbarê wê yekê ku gelo piştî parvekirina nivîsara qanûnê ji aliyê AKP'yê ve, tîm dîsa biçe Îmraliyê, Temelli wiha got: "Ne li gorî aqilê pêvajoyê ye ne jî li gorî hestê wê ye ku ev pêvajo wek qanûnekî adî rasterast were komîsyonê û piştre jî di Civîna Giştî de bibe qanûn. Heya îro serdanûstandinekî sereke heye ku pêvajoyê birêve biriye. Ji îro şûn ve jî dê birêve bibe, ev rastiyek bê nîqaş e. Ji ber vê yekê, heke qanûnek were rojevê, divê bêguman bi Îmraliyê re were danûstandin û li ser zemînek hevpar were şekildan. Pişt re jî dikare pêvajoya qanûnî ya normal were meşandin."

Temelli, ku diyar kir ku divê qada qanûnê "teng neyê girtin", wiha got: "Ev gava yekem, dê ji bo gavên din ên ku dê bên jî destpêkek girîng be. Me gelek caran, di civîna bi Serokê Meclîsê re jî careke din tekez kir, ku divê qanûn teng neyê girtin, berevajî wê divê kapsamdar be; bi taybetî jî hesasiyeta me ya li ser birêz Abdullah Öcalan. Me dîsa dubare kir ku divê van xalan bên ber çav û bi destpêkek rast gav were avêtin. Ew jî vê hesasiyeta me, têgihiştina me û nêzîkatiya me fam kirine. Ez bawer dikim ku dê pêşniyarek qanûnî ya ku ji bo destpêkê fonksiyona xwe bicih bîne were pêşberî me."

'Hewa li Enqereyê wisa ye': 'Wextê têr heye'

Temelli, ku hat bîra wî ku Meclîs tê payîn ku 24'ê Tîrmehê bikeve tatîlê û dema xebatê hefteyekê dirêj bûye, diyar kir ku ji bo derxistina qanûnê "wextê têr" heye.

Temelli wiha got: "Heke niyeta baş û nêzîkatiyek erênî hebe, 8 roj demeke dirêj e. Heke di du hefteyan de derbas nebe, hefteyekê din tê xebitîn, dîsa derbas dibe. Di herî kêm sê hefteyan de, berî ku Meclîs bigire, ev qanûn dê derkeve. Heke Meclîs bixwaze, dikare heya Cotmehê jî bixebite, ne mecbûr e ku bigire. Ji ber vê yekê, heke bixwaze heya Cotmehê dixebite, heke bixwaze sibê digire. Ev kar jî çiqas zû were, ewqas zû dibe qanûn. Ji îro şûn ve, hewa li Enqereyê wisa ye."

Temelli, ku bal kişand ser girîngiya pêvajoyê, wiha zêde kir: "Em gazî hemû siyasetê dikin ku bi siyasetekî samîmî û rastîn nêzî mijarê bibe û zû di vê mijarê de destpêşxeriyê bigire. Pêvajoyek pir girîng e. Di dîroha Tirkiyeyê de pir kêm tê dîtin, hêj mînaka wê tune, zemînek danûstandinê hatiye afirandin. Ji ber vê yekê divê qîmeta wê were zanîn û li gorî wê berpirsiyarî were girtin. Hêvîdarim ku ev Meclîs vê yekê bi ser bixe."

• Navenda Nûçeyan