Seyit Evran û 'Raziyê Çiyayan'

Seyit Evran, di sala 2006’ê de biryar da ku bikeve rêwîtiya xwe ya hundirîn, wekî ku agirekî di dilê xwe de hilgirtibû, ket ser rêyan. Ev agir, bi pêtên lêgerîna ku ji jiyaneke asayî wêdetir diçû, wî teşwîq dikir ku di nav xweza de winda bibe û li pey çîrokên nû bikeve. Mezinahiya çiyayan, di rêya dîtina wateya rastîn a jiyanê de, bûbû gavek. Her sibeh bi serpêhatiyeke nû şiyar dibû, bûbû parçeyek ji axa ku pê de diçû û çiyayên ku jê hez dikir. Di têkoşîna rizgariya Kurd de, her hûrgiliya ku xweza pêşkêş dikir, giyanê wî dixwar, ramanên wî şekil didan. Biryara ku di çavên mirovên di lêgerîna azadiyê de didît, di qelema wî de diherikî û tovên bîranînan diçandin.

Rojên ku wî bi qasî jiyanekê li çiyayên azad derbas kiribûn, hilkişîn, şevên li ber agir sohbet, hêviyên bi hev re parvekirî, hemû yek bi yek di hişê wî de şekil digirtin. Qelema xwe wekî çekekî bi kar dianî, rastiyên hovane yên şer û kêliyên şîrîn ên hevpariyê li ser kaxizê dinivîsand. Her bîranîna wî, ne tenê çîrokeke taybetî ya wî bû; wekî destana gerîla, berxwedana gel û hêza xwezayê ji qelema wî diherikî. Her kêliya ku jiyabû, bi hewldana dîtina wê di rîtma bêhnfireh a şer û bêdengiya xwezayê de nîşan dida.

Seyit Evran di pirtûka xwe ya bi navê "Dağların Sırrı" (Raziya Çiyayan) de dibêje: "Berî min gelek rojnamevan ji van çiyayan, ji van rêyên çiyayan, ji kûrahiyên van newalên bi sih şert derbas bûne. Ez tenê şopînerek bûm ku dê li ser şopa wan bimeşe. Li ser van rêyên çiyayan, bi şopa bavê kalê xwe ve diçûm, ez li dû şopa wan diçûm. Ew; bi çekên xwe li ser milên xwe, bi çenteyên hêviyê li ser pişta xwe, bi pirtûkên xwe di destên xwe de, bi evîn û hezkirina azadiyê di dilên xwe de, li ser van rêyên çiyayan pêş ve diçûn. Gurbetelli Ersöz, Mehmet Şenol, Nalan Alıcı, Enver Polat, Behzat Erarslan, Eren Polat, Adil Denk, Hatice Demir, Gülistan Yalçın, Halil Dağ (Uysal), Mazlum Erenci û gelekên din, bi serê xwe di bin çengê xwe de, kolan bi kolan digeriyan, derî bi derî dixistin û rojnameyên Özgür Gündem, Özgür Ülke, Yeni Politika belav dikirin, ev belavkerên azad bûn. Hin ji wan berî min ji van rêyan derbas bûbûn, bi hinan re jî bê rawestan dimeşîn. Ji ber vê yekê tiştê ku min dixwest bikim bi rastî ne pir nû bû. Tiştê ku min dixwest bikim, temamkirina tiştê ku ew nîvco hiştibûn e." Bi vê hest û ramanê, wekî rojnamevanekî şer, wî her xalek yek bi yek gerand, bîranînên xwe nivîsandin di sala 2006’ê de.

Berf, wekî kefenekî spî ji ezmanan dibariya, dansa nazik a bayê melodiyeke hênik çêdike. Seyit Evran, bi qelema xwe û deftera xwe re, hewaya sar paşguh dike û pêş ve diçe. Lingên wî di kûrahiya spî de winda dibin, di hişê wî de bîranînên gerîlayan zindî dibin; germahiya sitargehan, kenên hevalên xwe, bêrîkirina qedehek çayê… Her bîranîn, her hatine, dibe sedem ku çîrokên ku divê bên nivîsandin wekî aşê berfê mezin bibin.

Seyit Evran, di berhema xwe ya bi navê "Dağların Sırrı" de, çiyayan, wekî rengên ku ji firçeya wênesazekî li ser tûwalê diwerin, vediguherîne tabloyên ku dîrokek birîndar li xwe digirin. Di pirtûkê de, çiya ne tenê wekî formên erdnîgarî, lê wekî cihên ku şopên kûr ên paşerojê hildigirin, cihê xewn û têkoşînan têne şirovekirin. Çiya dibin cihên ku şer lê vedigerin, sembol lê têne avakirin.

"Dağların Sırrı", xwendevan bi pirsyarkirineke kûr re bi tenê dihêle. Raziya çiyayan çi ye? Di bin siya şer, bextewarî, xemgînî, êş, berxwedan û têkoşînê de, giyanê mirov çawa dikare li ser piyan bimîne?

Mîrasa Seyit Evran

Her çend salek ji mirina wî derbas bûbe jî, dengê Seyit Evran hê jî di guhên me de vedigere; azm û biryara wî jî di dilên me de vedigere. Evran, ku di 22’yê Îlona 2023’yan de ji ber krîza dil ji nav me veqetiya, dê bi mîrasa xwe ya ku li pey xwe hişt, bi azmê têkoşînê û bi pirtûka "Dağların Sırrı" ya ku ji bîranînên wî hatine berhevkirin, bê bîranîn. Hevalên wî, bi çapkirina pirtûka Seyit Evran a "Dağların Sırrı", mîrasa wî zindî hiştin. Her rûpelek, diqîre ku giyanê Seyit Evran hê jî bi me re ye û îdeal û xewnên wî bi rêya hevalên têkoşînê têne zindî kirin.