Özgür Sevgi Göral: Fransa'daki ikilemler Türkiye'de de geçerli

Akademisyen Özgür Sevgi Göral, Paris'te eylül ayında liselilerin öncülüğünde başlayan ve giderek kitleselleşen eylemlere ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Göral, hareketin tarihsel bir birikime dayandığını ve bu birikimin ırksallaştırılmış kapitalizmin yol açtığı eşitsizlikler ile gündelik hayattaki çeşitli şiddet biçimlerini kapsadığını ifade etti.

Göral, eylemleri 1968'e değil, 1970'ler ve 1980'lerden itibaren süren, 2000'lerde de güçlü biçimde devam eden politik mobilizasyon ve banliyö ayaklanmalarıyla birlikte düşünmenin daha doğru olduğunu belirtti. Anti-faşist tavrın yalnızca Nisan 2027 başkanlık seçimlerine yönlendirilmesinin, özellikle banliyö gençlerini hareketten uzaklaştırma riski taşıdığını söyledi. Göral, "Köklü bir dönüşüm talep eden banliyölerin isyanını başkanlık seçimlerine indirgemek hareketin öfkesini ve heyecanını seyreltir" dedi.

Paris'te eylemlerin içinde yer aldığını belirten Göral, hareketin 29 Eylül'de kamu hizmetlerine daha fazla kaynak talebiyle yapılan öğretmen grevinin ardından başladığını aktardı. İlk olarak Seine-Saint-Denis'de görülen lise blokajlarının ardından Paris'in ayrıcalıklı liselerine ve yükseköğretim kurumlarına yayıldığını dile getirdi. Göral, 24 Ekim'deki Paris eylemine CGT sendikasının verilerine göre 250 bin, ülke genelindeki eylemlere ise 800 binden fazla kişinin katıldığını belirtti.

Resmi söylemin eylemleri başından itibaren güvenlik paradigması içinde çerçevelediğini savunan Göral, hükümetin toplumsal eşitsizlikleri konuşmayı reddettiğini, eylemleri "eylemci şiddeti" olarak tanımladığını ve polis şiddetini görmezden geldiğini ileri sürdü. Bu yaklaşımın merkez partiler ve kısmen reformist sol tarafından da benimsendiğini kaydetti.

Göral, sokaktaki hareketin homojen olmadığını, öncü grubun banliyölerde yaşayan gençler olduğunu vurguladı. Saint-Denis, Aulnay-Sous-Bois ve Seine-Saint-Denis'de yaşayan gençlerin eşitsizliğe karşı güçlü bir ses çıkardığını belirten Göral, Fransa'da üç milyon milyoner bulunduğunu, ancak her beş çocuktan birinin sınıfsal eşitsizlikler nedeniyle günde üç öğün yemek yiyemediğini söyledi. Bu grubun taleplerinin yalnızca okul koşullarıyla sınırlı olmadığını, daha geniş bir kapitalizm karşıtı öfke taşıdığını ifade etti.

Eylemlerin ardından ayrıcalıklı liseler ve üniversitelerin de dayanışma eylemlerine katıldığını, bu ikinci grupta daha fazla kamu bütçesi ve Parcoursup sisteminin iptali gibi taleplerin öne çıktığını aktardı. Son iki haftadır Cumartesi eylemlerine Sarı Yelekliler'in de katıldığını, bu grubun farklı eğilimleri barındırdığını belirtti. Polis şiddetinin bu üç grubu bir arada tuttuğunu söyledi.

Göral, 15 Ekim itibarıyla Adalet Bakanlığı verilerine göre yüzde 85'i reşit olmayanlardan oluşan 7 bin 950 kişinin gözaltına alındığını kaydetti. Bu rakamın, tarihçi Vincent Lemire'in hesabına göre Sarı Yelekliler hareketi boyunca bir yıl içinde kaydedilen 6 bin 730 gözaltı sayısından daha yüksek olduğunu belirtti. Banliyölerde polis şiddetinin köklü bir geçmişi olduğunu ve bunun sistem eleştirisinin parçası olarak görüldüğünü ifade etti.

Kürt meselesine de değinen Göral, geniş kitlelerin eşit ve özgür bir ortak yaşam zemini sunabileceğine inanmasının önemine dikkat çekti. Bu zemini devletin sunmayacağını belirten Göral, "Bu görev, başta Kürt özgürlük hareketi olmak üzere tüm eşitlik, özgürlük ve kurtuluş hareketlerinin kapasitelerini kullanarak ve olabildiğince geniş ittifaklar kurarak inşa edeceği bir zemin olacak" dedi. Göral, Fransa'da konuşulan ikilemlerin farklı biçimlerde Türkiye'de de geçerli olduğunu sözlerine ekledi.