Rojnamevan Gülistan Azak: "Projeyên JES Siyaseta Bêmirovkirina Cografyaya Kurdistanê ye"

Rojnamevan Gulîstan Azak li Bernameyeke Taybet: JES Proje, Pêvajoya Siyasî û Bandora Manifestoya Aştî û Civaka Demokratîk Nirxand

Rojnamevan Gulîstan Azak, di beşeke taybet a weşanê de projeyên Santrala Enerjiya Jeotermal (JES) ku tê xwestin li ser erdnîgariya Kurdistanê bên bicihkirin, pêvajoyên siyasî yên rojane yên herêmê û bandorên manifestoya Aştî û Civaka Demokratîk nirxand. Azak, bi taybetî li ser xeta Varto (Gimgim) û Kanîreşê (Karlıova) bal kişand ser reaksiyonên gel û diyar kir ku têkoşîna ekolojîk û lêgerîna mafên demokratîk ji hev nayên qetandin.

"JES, Ne Enerjiya Paqij e, Belgeyeke Talanê ye"

Azak, rexne li kirrûbirra dewlet û derdorên sermayeyê ya li ser enerjiya jeotermal wekî "veberhênana nûjen û paqij" girt û rûyê rastîn ê projeyên JES bi van gotinan vegot:

"Berevajî warên wekî tav an bayê ku xweza xwe nû dike, avên bi sîyanûr û metalên giran ên bi sondajên jeotermal ji binê erdê tên derxistin, hem çavkaniyên avên binê erdê jehirdar dikin û hem jî li herêmê dibin sedema zuhabûneke giran. Ev rewş, metirsiya tunekirina tevahî ya zeviyên çandiniyê, xwedîkirina heywanan, flora, fauna û xwedîkirina mêşan a ku bûka herêmê ye, bi xwe re tîne."

Azak, bal kişand ser vê yekê ku komkirina projeyan bi taybetî li warên gundên Elewî tesadufî nine û tekez kir ku ev rewş, şikandineke bîranîna bawerî û çandî jî bi xwe re tîne; cihên pîroz û ziyaretgeh têne xwestin bên talankirin.

"Li Kurdistanê, Xeta Rîska Xala Hevberiya Du Şikestên Mezin ên Erdhêjê"

Azak, bal kişand ser nêrînên pispor ên ku hişyarî didin ku proje dikarin ji wêrankirina ekolojîk wêdetir bibin sedema felaketeke pir mezintir, tevgera sîsmîk û wiha got:

"Gimgim û Kanîreş, li ser xeta erdhêjê ya Rojhilatê Anadoluyê û xeta erdhêjê ya Bakurê Anadoluyê, devereke pir krîtîk û hesas e. Hişyariyên zanistî yên pir cidî hene ku çalakiyên sondajên kûr ên li vir dikarin xetên erdhêjê bixin nav tevgerê. Dema ku êşa erdhêjên 6'ê Sibatê hê jî teze ye, girtina guhên hikûmetê li hember van hişyariyan nayê pejirandin. Tevgereke sîsmîk a muhtemel, ne tenê van her du navçe an jî parêzgehên derdorê, lê dikare deriyê felaketeke bi pîvanekê veke ku tevahiya Kurdistanê û tewra welatên cîran jî bandor bike."

"Armanc, Mîna Salên 90'î, Bêmirovkirina Erdnîgariyê ye"

Gulîstan Azak, bal kişand ser şirketa bi navê Ignis a bi eslê xwe Amerîkî ku projeyê dimeşîne û diyar kir ku çavkaniyên herêmî ji sermayeya global re tên peşkeşkirin. Azak, diyar kir ku ev gav ji polîtîkayên şerê taybet ên li dijî herêmê ne serbixwe ne û got: "Li cihê ku xweza û warên jiyanê tune be, mirov nayê gotin. Polîtîkaya bêmirovkirin û koçberkirinê ya ku di salên 90'î de bi şewitandina gundan dihat kirin, îro bi talana ekolojîk, projeyên maden û JES tê domandin. Tê xwestin ku mirov ji axa xwe bên qetandin û neçarî koçê bibin."

"Berxwedana Komûnal a li Gimgimê Hêvî Dide"

Rojnamevan Azak, diyar kir ku gel li hemberî hemû zext û polîtîkayên dewletê xwedî li axa xwe derdikeve û behsa çalakiyên çadirê yên li Varto (Gimgim) ku zêdetirî 10 rojan didomin û encûmenên gundan ên hatine avakirin kir:

"Gelê Kurd, gelekî ku bi xweza û axa xwe ve girêdanên bihêz ên bawerî û nasnameyî datîne. Îro li Gimgimê, bi pêşengiya ciwan û encûmenên gundan, çalakiyên çadirê yên ku tevî hewaya sar tên domandin, pir bi qîmet in. Gel bi îradeyeke kolektîf tê ba hev û jiyana komûnal a xwe ava dike û dibêje 'Em ê axa xwe nedin'. Berxwedana jinan û gundiyan li Akbelenê bi destxistina qezenceke hiqûqî bi dawî bû, ev nîşanî me da ku berxwedana birêxistin bi ser dikeve."

Pêvajoya Siyasî û Avakirina Civaka Demokratîk

Azak, di dewama nirxandinên xwe de behsa pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk a ku di 27'ê Sibatê 2025'an de dest pê kir jî kir û diyar kir ku aştî tenê bi demokrasiyeke kûr û bicihanîna daxwazên gel dikare bê tacdarkirin. Azak, diyar kir ku gelê Kurd û bi taybetî jin, bi gerîna tax bi tax, gund bi gund, projeyên jiyana komûnal pêk tînin û tekez kir ku ronakbîriya civakî, ji herêmî û ji malbatê dest pê dike, dê exlaqekî siyaseta demokratîk li tevahiya welêt fêr bike.

Azak, axaftina xwe bi bîranîna vîzyona Rêberê Gelê Kurd Abdullah Öcalan a li ser pêvajoyê bi dawî kir:

"Rêberiyê di vê pêvajoyê de gotineke pir girîng a ku ji me re rêber e got: 'Hêvî, ji serketinê bihatir e.' Divê em li hemberî hemû zextan hêviya xwe zindî bihêlin, bi rêxistinbûna ji herêmî ve, vê erdnîgariyê û pêşeroja xwe biparêzin."